Przejdź do treści
Szkocja
Dojazd, noclegi, ceny

Funt szkocki: jaka waluta w Szkocji, płatności i wymiana

Redakcja Szkocja5 min czytania
Funt szkocki
Fot. Matti Blume, CC BY-SA 4.0

Funt szkocki to w praktyce funt szterling, czyli ta sama waluta, której używa cała Wielka Brytania. Szkocja ma jednak własne banknoty, wydawane przez trzy banki, i to właśnie powoduje najwięcej zamieszania. Poniżej znajdziesz, czym płacić, co zobaczysz w portfelu i jak wymienić gotówkę przed wyjazdem.

Czy w Szkocji płaci się funtem szkockim?

Nie ma osobnej waluty o nazwie funt szkocki. W Szkocji obowiązuje funt szterling (pound sterling, w zapisie międzynarodowym GBP), czyli waluta całego Zjednoczonego Królestwa. Symbol to £.

Nazwa „funt” bywa używana na określenie brytyjskiej waluty w ogóle, a w kontaktach międzynarodowych mówi się czasem brytyjski funt.

Szkocja różni się od Anglii w jednym: banknoty wydają tu banki komercyjne. Bank Anglii ma wyłączne prawo do wydawania banknotów w Anglii i Walii, ale nie w Szkocji ani w Irlandii Północnej.

Kto wydaje banknoty Obszar
Bank Anglii Anglia i Walia
Trzy banki szkockie, m.in. Bank of Scotland i Clydesdale Bank Szkocja

Banki szkockie wydają własne banknoty w tej samej wartości co banknoty Banku Anglii, a prawo wymaga, by za każdy wydany banknot miały odpowiednią kwotę w banknotach Banku Anglii lub złocie.

Jeśli planujesz co zobaczyć w Szkocji, to waluta będzie ci potrzebna od pierwszego dnia, bo bilety, jedzenie i transport w większości płaci się właśnie funtami.

Jakie banknoty i monety znajdziesz w portfelu?

Najczęściej używane banknoty to £5, £10, £20 i £50. Banknot £1 i £100 pojawiają się rzadziej. Bank Anglii nie wydaje banknotu £1 ani £100, a banki szkockie i północnoirlandzkie również nie wszystkie je wydają.

Obecnie w obiegu są banknoty serii G, wykonane z polimeru. Każdy nominał ma inny kolor, więc łatwo je rozróżnić: £5 jest turkusowy, £10 pomarańczowy, £20 fioletowy, a £50 czerwony. Na banknotach widnieją kolejno Winston Churchill, Jane Austen, J. M. W. Turner i Alan Turing.

Monety występują w nominałach 1p, 2p, 5p, 10p, 20p i 50p oraz £1 i £2. Jeden funt dzieli się na 100 pensów (pence), a symbolem pensa jest p.

Przy płaceniu w sklepie warto sprawdzić, jakie banknoty mają w kasie, bo nie wszędzie przyjmują duże nominały tak samo chętnie.

Czy szkockie banknoty przyjmą w Anglii?

Szkockie banknoty nie są prawnym środkiem płatniczym. Formalnie są zobowiązaniami banku, który je wydał, i dlatego sprzedawcy w Anglii czasem je odrzucają, zwłaszcza gdy nie znają danego wydawcy.

Poza Wielką Brytanią wymiana szkockich banknotów bywa trudna albo niemożliwa. Jeśli wracasz z Wielkiej Brytanii z niewykorzystaną gotówką, zamień ją przed wyjazdem albo wydaj ją w kraju, który odwiedzasz.

Banknoty Banku Anglii są natomiast najprostszym wyborem na całą podróż po Wielkiej Brytanii, bo ich wydawca obowiązuje w Anglii i Walii, a szkockie banki wydają je jako zabezpieczenie własnych emisji.

Na szkockich banknotach nie pojawiają się portrety monarchy. Najczęściej zobaczysz nazwy Bank of Scotland, Royal Bank of Scotland i Clydesdale Bank.

Jak wymienić pieniądze i jaki jest kurs funta?

Kurs funta zmienia się codziennie, dlatego nie ma sensu podawać go w artykule. Aktualny kurs sprawdź w kantorze albo w swoim banku, które podają bieżące notowania funta szterlinga wobec złotego.

Przed wymianą porównaj kilka kantorów i banków. Różnice między punktami wymiany bywają duże, a najczęściej najlepiej wychodzi wymienić część pieniędzy przed wyjazdem, a resztę na miejscu.

Zanim wymienisz większą kwotę, sprawdź, czy kantor pobiera prowizję, czy zarabia na kursie. Czasem niższa prowizja daje lepszy wynik niż korzystny na pierwszy rzut oka kurs.

Wybierz też wymianę na miejscu wtedy, gdy masz konkretny plan i wiesz, jakie nominały będą ci potrzebne. Drobnych pieniędzy nie warto mieć za mało.

Gotówka i karty: co sprawdzić przed wyjazdem

Płatność kartą jest wygodna, ale zanim wyjedziesz, sprawdź u swojego banku, czy karta działa za granicą i jakie opłaty wiążą się z transakcjami w funtach. Różne banki liczą to inaczej.

Przy płatności kartą wybieraj opcję płatności w funtach, a nie przeliczenie przez sklep, bo zwykle wychodzi to korzystniej.

Warto też mieć przy sobie niewielką sumę gotówki na sytuacje, w których płatność kartą może nie działać, na przykład w mniejszych miejscach, na parkingach czy w małych kawiarniach.

Przy większych wydatkach, takich jak noclegi, bilety lub wynajem auta, wygodnie jest płacić kartą, bo masz wtedy ślad transakcji. Gotówkę trzymaj na drobne wydatki.

Skąd nazwa funt i co oznacza „quid”?

Funt szterling jest najstarszą walutą na świecie, która bez przerwy pozostaje w obiegu. Jego początki sięgają czasów około 800 roku, kiedy w Anglii przyjęto system monetarny oparty na reformie karolińskiej. Wówczas funt był przede wszystkim jednostką rozliczeniową, a nie monetą.

Pierwotnie funt był wagą srebra, a 240 srebrnych pensów tworzyło jeden funt. W 1158 roku moneta miała już wartość opartą na srebrze próby sterlingowej, stąd nazwa „sterling”, która przetrwała do dziś.

Od 1971 roku funt dzieli się na 100 pensów, zgodnie z systemem dziesiętnym.

W rozmowie często usłyszysz nieformalne słowa. Funt to „quid”, a banknot £5 to „fiver”, a £10 to „tenner”. Pochodzenie słowa „quid” jest niejasne.

Jak czytać ceny w funtach i pensach?

Ceny podaje się w funtach, a mniejsze kwoty w pensach. Zapis 50p oznacza pięćdziesiąt pensów, czyli pół funta, i w mowie często mówi się o nich „fifty pee”.

Symbol £ pochodzi od litery L, skrótu łacińskiego słowa libra, czyli funta wagi. Znak £ stawia się przed liczbą, a duże kwoty zapisuje się z przecinkiem oddzielającym tysiące.

Przy płaceniu zwracaj uwagę na znak p i £, bo są różne. Jeśli sprzedawca podaje kwotę bez znaku, zapytaj, czy chodzi o funty, czy o pensy.

Od czego zacząć planowanie płatności?

Zacznij od sprawdzenia, jaką kartą płacisz i czy działa za granicą. Potem ustal, ile gotówki potrzebujesz na pierwsze dni i na drobne wydatki.

Jeśli zależy ci na szczegółach dotyczących banknotów i monet, sprawdź je na oficjalnej stronie Banku Anglii w sekcji poświęconej banknotom. Przy planowaniu budżetu pomogą też ceny w Edynburgu, bo tam znajdziesz zestawienie wydatków.

Dokumenty do wyjazdu sprawdź w osobnym artykule, paszport do Szkocji. A jeśli wybierasz się do Edynburga samolotem, zacznij od lotów do Edynburga, bo od tego zależy, z jakim nominałem gotówki wylądujesz.

Często pytacie

Czy funt szkocki to osobna waluta?
Nie. W Szkocji płaci się funtem szterlingiem, czyli tą samą walutą, której używa cała Wielka Brytania. Różnica polega tylko na tym, że banknoty wydają tu także banki szkockie.
Czy mogę zapłacić szkockim banknotem w Anglii?
Może to być trudne, bo szkockie banknoty nie są prawnym środkiem płatniczym. Niektórzy sprzedawcy w Anglii ich nie przyjmują, zwłaszcza gdy nie znają wydawcy.
Jakie banknoty są najczęściej używane?
Najczęściej spotkasz banknoty £5, £10, £20 i £50. Banknoty £1 i £100 występują rzadziej.
Czy funt dzieli się na pensy?
Tak. Jeden funt to 100 pensów, a symbolem pensa jest p.
Dlaczego warto mieć przy sobie gotówkę?
Gotówka przydaje się na drobne wydatki i tam, gdzie płatność kartą może nie działać. Warto mieć jej też trochę na początek pobytu.
Podziel się
Obok tego tekstu

Przeczytaj też