Jakie festiwale w Edynburgu wybrać w sierpniu?
Najczęściej wybierane w sierpniu są dwie imprezy: Fringe i Military Tattoo. Odbywają się równocześnie, więc warto wcześniej zdecydować, na co chcesz iść. Trzecia impreza, International Festival, jest starsza od obu pozostałych, a Fringe wyrósł właśnie z jej dodatku.
| Festiwal | Co to jest | Gdzie się odbywa |
|---|---|---|
| Fringe | otwarty festiwal teatru, komedii, tańca i muzyki | w wielu miejscach w całym mieście |
| Military Tattoo | wieczorne przedstawienie wojskowych orkiestr i zespołów | na Esplanadzie zamku |
| International Festival | festiwal sztuki, powstały w 1947 roku | w głównych salach miasta |
Fringe daje dużą swobodę wyboru, bo w programie jest wiele spektakli naraz. Tattoo to jedno przedstawienie z programem ustalonym z góry. Jeśli chcesz zwiedzać miasto między wydarzeniami, zacznij od atrakcje Edynburga, gdzie opisano zabytki i dzielnice.
Czym jest Fringe w Edynburgu i skąd się wziął?
Edinburgh Festival Fringe to festiwal sztuk performatywnych, który odbywa się w Edynburgu co roku w sierpniu. Nazwa znaczy "obrzeża", bo impreza powstała jako nieoficjalny dodatek do Edinburgh International Festival. Od niego pochodzi też określenie "teatr fringe", czyli teatr niezależny od oficjalnych instytucji.
Początek sięga 1947 roku. Osiem zespołów teatralnych przyjechało bez zaproszenia na pierwszy festiwal International. Siedem z nich grało w Edynburgu, a jeden w opactwie Dunfermline, po drugiej stronie rzeki Forth, w Fife. Od tego momentu dwie cechy Fringe były jasne: brak oficjalnych zaproszeń i niekonwencjonalne miejsca.
Przez lata Fringe rozrastał się od kilku zespołów do dziesiątek tysięcy przedstawień. Wiele sal zaczęło gościć po kilka spektakli dziennie, a część budynków podzielono na kilka mniejszych scen. Dziś spektakle odbywają się w salach, kawiarniach, kościołach i na ulicach, więc miejsc jest wyraźnie więcej niż w klasycznym teatrze.
Fringe nie ma komisji selekcyjnej. Każdy, kto ma spektakl, może w nim wystąpić, a forma może być dowolna. Dzięki temu na jednym festiwalu spotkasz zarówno debiutantów, jak i zespoły z zagranicy, a program bywa bardzo różnorodny.
Jakie spektakle są na Fringe i co wybrać?
Oficjalny program dzieli spektakle na sekcje. Najczęściej spotkasz w nim:
- teatr i teatr fizyczny,
- komedię i kabaret,
- taniec i cyrk,
- muzykę i musicale,
- operę i słowo mówione,
- spektakle dla dzieci,
- wystawy i inne wydarzenia.
Komedia zajmuje ponad jedną trzecią programu i ma największą rozpoznawalność. Nagrody dla komików od 1981 roku nosiły nazwę Perrier Awards, a dziś są to Edinburgh Comedy Awards. Stand-up zaczął się w Edynburgu rozwijać w latach 80., wcześniej dominowały studenckie rewie.
Program publikuje Edinburgh Festival Fringe Society. Przed wyjazdem przejrzyj go i zaznacz kilka pozycji, zanim zaczną się wyprzedawać. Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, wybierz jedną sekcję, na przykład komedię, i sprawdź dwa lub trzy spektakle w różnych salach. Pozwoli ci to zobaczyć, jak wygląda festiwal od środka, bez układania całego planu z góry.
Czym jest Royal Edinburgh Military Tattoo?
Royal Edinburgh Military Tattoo to coroczna seria wojskowych przedstawień. Występują w nim orkiestry brytyjskich Sił Zbrojnych, zespoły z Wspólnoty Narodów i zagraniczne, a także zespoły artystyczne. Odbywa się w sierpniu na Esplanadzie zamku w Edynburgu, jako jeden z festiwali miasta.
Pierwszy publiczny pokaz odbył się w 1949 roku w Ross Bandstand w Princes Street Gardens. Oficjalne Tattoo na esplanadzie zamku ruszyło w 1950 roku. W 2010 roku impreza otrzymała tytuł Royal.
Każdy występ zaczyna się fanfarą, potem Massed Pipes and Drums przemaszerowują przez bramę zamku i grają tradycyjny zestaw dud i bębnów. Następnie występują zaproszeni artyści. Od 2012 roku w każdym pokazie są fajerwerki, a na fasadzie zamku pojawiają się projekcje.
Od 1995 roku w Tattoo występują także artyści cywilni, a nie tylko wojskowi. Obok orkiestr brytyjskich grają zespoły z innych krajów, co sprawia, że program jest bardziej międzynarodowy niż kiedyś.
Ile kosztują bilety i kiedy je kupić?
Cenę biletu na Royal Edinburgh Military Tattoo sprawdzisz na oficjalnej stronie wydarzenia.
Tattoo przez wiele sezonów z rzędu wyprzedawało bilety, więc warto kupić wejściówkę z wyprzedzeniem. Na Fringe bilety sprzedaje centralne biuro organizatora, zarówno stacjonarnie, jak i przez stronę internetową. W czasie festiwalu działa kasa Fringe Box Office przy Royal Mile.
Cenę biletu na spektakl Fringe znajdziesz na oficjalnej stronie festiwalu, a ceny zależą od spektaklu, więc porównuj je w programie przed zakupem.
Jaka pogoda w Edynburgu w sierpniu?
Sierpień jest ciepły jak na Wielką Brytanię, ale nie gwarantuje suchej pogody. Średnio najwyższa temperatura wynosi w nim 19 stopni, a najniższa 12. Opadów jest około 72 milimetrów.
| Miesiąc | Maks. temperatura (°C) | Min. temperatura (°C) | Opady (mm) |
|---|---|---|---|
| Czerwiec | 17 | 10 | 66 |
| Lipiec | 19 | 12 | 72 |
| Sierpień | 19 | 12 | 72 |
| Wrzesień | 17 | 10 | 55 |
Lipiec i sierpień mają tyle samo opadów. We wrześniu temperatury są podobne do czerwcowych, a deszczu jest mniej. Na festiwal zabierz więc lekką kurtkę przeciwdeszczową, bo na zewnątrz i w przerwach między spektaklami przydaje się. Tattoo do tej pory odwołano tylko raz z powodu pogody, więc warto mieć plan na wypadek deszczu.
Link partnerski Edynburg: wycieczki i bilety. Sprawdź wycieczki z przewodnikiem
Link partnerski Edynburg: loty. Porównaj ceny lotów
Czy warto jechać do Edynburga w sierpniu?
Sierpień to dobry wybór, jeśli zależy ci na festiwalu. W tym czasie w mieście dzieje się najwięcej, a program Fringe jest najbogatszy. Trzeba jednak liczyć się z tym, że miasto jest wtedy bardziej zatłoczone, a miejsca na spektakle i w hotelach szybciej się zapełniają.
Jeśli zależy ci przede wszystkim na spokojnym zwiedzaniu, rozważ wrzesień. Temperatury są wtedy podobne do czerwcowych, a opadów jest mniej niż w sierpniu. Zabytki i muzea działają przez cały rok, więc poza festiwalem także znajdziesz co robić.
Wybierając termin, zwróć uwagę na to, czy bardziej zależy ci na konkretnym przedstawieniu, czy na atmosferze całego miasta. Tattoo ma jeden stały termin w sierpniu, więc bilet na nie trzeba zaplanować z wyprzedzeniem, a Fringe pozwala na elastyczność.
Gdzie się zatrzymać i jak dojechać do centrum?
Najwięcej spektakli Fringe odbywa się w Starym Mieście, wzdłuż Royal Mile, od zamku do Pałacu Holyrood. Nowe Miasto to regularna siatka ulic zbudowana od lat 70. XVIII wieku, z główną Princes Street. Tam znajdziesz hotele z wyższej półki i sklepy. Więcej o wyborze miejsca do spania opisuje tekst o noclegach w Edynburgu.
Jeśli chcesz być blisko spektakli, wybierz nocleg w Starym Mieście lub w pobliżu Royal Mile. Jeśli wolisz ciszę po wieczornym przedstawieniu, lepsze może być Nowe Miasto albo dzielnice na zachód od centrum.
Główna stacja kolejowa Waverley leży przy wschodnim końcu Princes Street. Główny dworzec autobusowy to St Andrew Square. Z lotniska dojedziesz autobusem lotniskowym, taksówką albo wypożyczonym autem. Szczegóły dojazdu znajdziesz w osobnym tekście o lotnisku w Edynburgu. Aktualny rozkład autobusu lotniskowego sprawdzisz na oficjalnej stronie operatora lotniska.
Co dzieje się w Edynburgu poza sierpniem?
Edynburg jest stolicą Szkocji, a Parlament Szkocki działa tu od 1998 roku. Stare i Nowe Miasto razem są wpisane na listę UNESCO od 1995 roku. W 2004 roku miasto zostało pierwszym członkiem inicjatywy UNESCO Creative Cities jako miasto literatury.
Zimą najbardziej znana jest impreza sylwestrowa. Pierwszy zorganizowany Hogmanay Street Party odbył się w 1993 roku. Więcej o zimowej wersji miasta przeczytasz w tekście o Hogmanay.
Jeśli planujesz Edynburg bez festiwali, zabytki i muzea są dostępne przez cały rok. Warto to uwzględnić, bo w sierpniu część kawiarni i sal bywa zajęta przez wydarzenia.
Od czego zacząć planowanie wyjazdu?
Dobry plan zaczyna się od decyzji, co jest dla ciebie najważniejsze. Najczęściej wygrywa jedno z trzech:
- Fringe, jeśli interesuje cię teatr, komedia i wiele różnych spektakli.
- Military Tattoo, jeśli chcesz zobaczyć wieczorne przedstawienie na zamku.
- Zwiedzanie i festiwal razem, jeśli masz kilka dni w mieście.
Potem sprawdź daty na oficjalnej stronie festiwalu, bo ustalane są co roku. Kup bilety na wybrane pokazy, zanim zaczną się wyprzedawać. Wybierz nocleg w pobliżu miejsca, które najczęściej odwiedzasz, i zarezerwuj dojazd z lotniska. Na koniec spakuj ubrania na zmienną pogodę.
