Co zobaczyć w Fort William?
Fort William to główne miasto transportowe i turystyczne regionu, a przy okazji Highlands są najłatwiej dostępne właśnie stąd. Pierwszy spacer warto zacząć w centrum, wiktoriańskim i zwartym. West Highland Museum przy Cameron Square pokazuje historię regionu od najdawniejszych czasów, przez czasy jakobickie, po epokę wiktoriańską. Na północ od miasta, w Inverlochy, stoją ruiny zamku z lat 70. XIII wieku. Dziedziniec ma 31 na 27 metrów, otacza go mur z okrągłymi wieżami w rogach. Ruiny są niestabilne i odgrodzone, więc podziwiasz je z zewnątrz. Sama twierdza Fort William przetrwała tylko jako mur nadbrzeżny przy falochronie, z widokiem na Loch Linnhe.
Dlaczego miasto powstało właśnie tutaj?
Great Glen to długa dolina przecinająca Highlands po ukosie. Biegną nią jeziora Loch Lochy, Loch Oich i Loch Ness, a na jej południowym krańcu morze tworzy fiord Loch Linnhe. Dolina od zawsze była naturalną drogą, więc władcy z Londynu obsadzili ją fortecami: Fort George i zamkiem w Inverness na północnym wschodzie, Fort Augustus pośrodku oraz Fort William na południowym zachodzie. W latach 1745 i 1746 jakobici oblegali Fort William, ale twierdza wytrzymała, a jej załoga przeszła do kontrataków. Po tym osada z dawnego zamku w Inverlochy stopniowo przesunęła się na południe, w stronę nowego fortu i portu. Kolej dotarła tu w 1894 roku, a wraz z nią ruszył turystyczny boom.
Ben Nevis: szczyt nad miastem
Ben Nevis ma 1345 metrów wysokości i jest najwyższą górą Szkocji oraz całych Wysp Brytyjskich. Stoi w zachodnim krańcu gór Grampian, w regionie Lochaber, blisko Fort William. Najpopularniejsza droga to Mountain Track, która zaczyna się przy centrum dla zwiedzających w Glen Nevis. Startujesz prawie z poziomu morza, więc to ciężki dzień, nawet przy dobrej pogodzie. Zimą wejście na północną ścianę wymaga umiejętności alpinistycznych. Na płaskowyżu szczytowym leżą pamiątkowe kopce i ruiny obserwatorium, które pracowało nieprzerwanie od 1883 do 1904 roku. Pierwsze znane wejście na szczyt odbyło się 19 sierpnia 1771 roku. Szczegóły wyprawy znajdziesz w Ben Nevis.
Jaka pogoda panuje na szczycie Ben Nevis?
Poniższe dane pochodzą z obserwatorium na szczycie, z lat 1883 do 1904. Klimat szczytu odpowiada wysokogórskiej tundrze, a pogoda jest tam zimna i pochmurna. Mgła pokrywała szczyt przez prawie 80 procent czasu w listopadzie, grudniu i styczniu, a w maju i czerwcu przez 55 procent czasu.
| Miesiąc | Średnia dzienna maksymalna (°C) | Średnia dzienna (°C) |
|---|---|---|
| Styczeń | −2,5 | −4,4 |
| Luty | −2,8 | −4,6 |
| Marzec | −2,6 | −4,4 |
| Kwiecień | −0,6 | −2,4 |
| Maj | 2,6 | 0,6 |
| Czerwiec | 6,4 | 4,3 |
| Lipiec | 7,1 | 5,1 |
| Sierpień | 6,4 | 4,7 |
| Wrzesień | 5,4 | 3,3 |
| Październik | 1,4 | −0,3 |
| Listopad | 0,1 | −1,7 |
| Grudzień | −1,9 | −3,8 |
| Rok | 1,6 | −0,3 |
Najcieplej jest w lipcu, a w lutym średnia dzienna temperatura jest najniższa. Roczna suma opadów na szczycie wyniosła 4350 milimetrów, a śnieg leży tam około 7 miesięcy w roku.
Kolejka Nevis Range i narty w Fort William
Nevis Range leży na Aonach Mòr, górze tuż na północ od Ben Nevis. Z parkingu gondola wwozi do punktu Snowgoose na wysokości 650 metrów. Wyciągi krzesełkowe prowadzą dalej na płaskowyż szczytowy, około 1221 metrów nad poziomem morza. Większość tras zjazdowych leży właśnie na tym odcinku, a tuż na wschód są strome, trudne zjazdy poza trasami. Warunki śniegowe i pogodowe zmieniają się bardzo szybko, więc przed wyjazdem sprawdź je na miejscu. Godziny pracy kolejki i cenę przejazdu znajdziesz na oficjalnej stronie Nevis Range. Sezon narciarski trwa od późnej zimy do wiosny, a dokładny termin podaje ośrodek na swojej oficjalnej stronie internetowej.
Jak dojechać pociągiem z Glasgow?
Linia West Highland Line łączy Glasgow Queen Street z portami Mallaig i Oban. Pociągi jadą przez Crianlarich, gdzie trasa rozdziela się na dwie gałęzie. Na linii są 33 stacje, a od Craigendoran linia jest jednotorowa, więc pociąg czeka na mijankach. Dlatego przejazd bywa wolniejszy niż samochodem.
| Odcinek | Długość (km) |
|---|---|
| Glasgow Queen Street do Crianlarich | 95,4 |
| Crianlarich do Fort William | 101,7 |
| Fort William do Mallaig | 66,5 |
Pociągi do Mallaig zawracają w Fort William, a przy przejeździe przez most obrotowy w Banavie jadą wolno. Na przesiadkę w Crianlarich trzeba czasem doliczyć do 15 minut. Rozkład jazdy zmienia się co sezon, więc aktualny znajdziesz na oficjalnej stronie przewoźnika obsługującego linię West Highland Line.
Link partnerski Fort William: wycieczki i bilety. Sprawdź wycieczki z przewodnikiem
Trasa do Mallaig i wiadukt w Glenfinnan
Odcinek z Fort William do Mallaig to jedna z najładniejszych tras kolejowych w Szkocji. Najsłynniejszy punkt to wiadukt w Glenfinnan, po którym pociąg przejeżdża nad dolinką. Dalej trasa prowadzi przez Arisaig, skąd widać Małe Wyspy: Rùm, Eigg, Muck i Canna. Nieco dalej są białe piaski Morar. W Mallaig kończą się szyny, a stamtąd istnieją połączenia promowe na Skye i na wyspy Małe. Promy zmieniają rozkłady, więc przed wyjazdem sprawdź je u przewoźnika. Latem na tym odcinku kursuje też turystyczny pociąg parowy, który wielu pasażerów wybiera ze względu na widoki. Jeśli wybierasz się na ten odcinek, dobrze zarezerwować miejsce z wyprzedzeniem.


Kanał Kaledoński i Neptune's Staircase
Caledonian Canal zbudował Thomas Telford, a ukończono go w 1822 roku. Kanał wykorzystuje jeziora i rzeki Great Glen, dlatego ma około 97 kilometrów długości. Tylko około 35 kilometrów z tego to kanał wykopany ręką człowieka. Po południowej stronie, w Corpach, prowadzi go krótka drabinka śluz od Loch Linnhe. Najbardziej znana jest Neptune's Staircase, czyli osiem śluz w Banavie, nieco w głąb lądu. Warto tam zrobić zdjęcia, ale przejście wszystkich śluz zajmuje długie popołudnie. Kanał przestał być potrzebny do transportu handlowego już w momencie otwarcia, więc dziś służy łodziom rekreacyjnym. Płynąc między śluzami, zobaczysz jeziora Loch Lochy i Loch Oich.

Wędrówki: West Highland Way i Mamores
West Highland Way biegnie od Milngavie pod Glasgow aż do Fort William. Dalej szlak Great Glen Way prowadzi na północ, do Inverness. Najczęściej wędruje się w tym kierunku, czyli z południa na północ, bo wiatr i pogoda są wtedy w plecy. Trasę zaplanuj samodzielnie i zabierz dobre mapy. Mamores to grzbiet po przeciwnej stronie Glen Nevis, naprzeciwko Ben Nevis. Z grzbietu widać górę lepiej niż z zielonego szlaku, a wspinaczy jest tam zdecydowanie mniej. Najbardziej północny odcinek West Highland Way przecina właśnie Mamores. Ten fragment ma około 24 kilometry i prowadzi z Kinlochleven.
Od czego zacząć planowanie?
Zacznij od terminu i pogody, bo na szczycie Ben Nevis warunki zmieniają się szybko, a mgła jest częsta przez większość roku. Potem ustal dni w Fort William i zaplanuj dojazd pociągiem, bo to najwygodniejsza forma podróży po regionie. Wybierz jeden główny cel na dzień, na przykład wejście na Ben Nevis, kolejkę na Nevis Range albo wędrówkę po Mamores. Zapas czasu na przesiadki i pogodę pozwoli uniknąć pośpiechu. Jeśli po Fort William chcesz zobaczyć też inne pasma, zajrzyj do Cairngorms.
