Przejdź do treści
Szkocja
Wyspy

Kucyk szetlandzki: gdzie zobaczyć kucyki na Szetlandach

Redakcja Szkocja5 min czytania
Kucyk szetlandzki
Fot. Herbythyme, CC BY-SA 4.0

Kucyk szetlandzki to niewielka, wytrzymała rasa, która od wieków żyje na wyspach północnej Szkocji. Ten tekst pokazuje, skąd się wzięła, czym różni się od innych koni, do czego służy dziś i gdzie szukać kucyków podczas wyjazdu. Dostaniesz też zasady zachowania przy zwierzętach i wskazówki, jak zaplanować wizytę na farmie.

Skąd wzięły się kucyki szetlandzkie?

Kucyki szetlandzkie pochodzą z Szetlandów, archipelagu leżącego na północny wschód od szkockiego lądu. Małe konie żyją tam od epoki brązu. Miejscowe zwierzęta prawdopodobnie krzyżowano z kucykami, które sprowadzili osadnicy nordyccy. Na ich wygląd mogły wpłynąć też kucyki celtyckie, przywiezione na wyspy między 2000 a 1000 rokiem p.n.e. Surowy klimat i skąpe pożywienie wykształciły z nich zwierzęta bardzo wytrzymałe.

Od tej historii zależy cała rasa. Wyspy zasiedlono już w czasach prehistorycznych, a ponieważ drzew było niewiele, domy budowano z kamienia. Dlatego takie domy przetrwały lepiej niż w wielu innych miejscach. Od około 800 roku wyspy były pod władzą Wikingów, a w 1472 roku przeszły pod panowanie Szkocji. Kultura pozostała nordycka, nie gaelicka, i to widać także w historii koni.

Same wyspy, ich geografię i dzieje opisujemy w przewodniku na Szetlandach. Jej historia jest ściśle związana z pracą ludzi. Kucyki woziły torf i wodorosty, a także orały pola. Dziś wiele osób zna je jako konie dla dzieci, ale ich pochodzenie tłumaczy, dlaczego są tak odporne.

Jak wyglądają kucyki szetlandzkie?

Kucyk szetlandzki ma małą głowę, szeroko rozstawione oczy i małe, czujne uszy. Krótka, mocna szyja łączy się ze zwartym, krępym tułowiem. Nogi są krótkie i silne, a kość śródstopia jest w stosunku do wielkości zwierzęcia krótsza niż u większości koni. W kłębie zwierzę może mieć do 107 cm wysokości.

Charakterystyczna jest gęsta, podwójna sierść zimowa, która chroni przed silnym wiatrem i deszczem. Grzywa i ogon są długie i grube. Rasa może mieć dowolne znane umaszczenie koni, poza cętkowanym. Krótki, szeroki grzbiet i głęboka klatka piersiowa to cechy typowe dla wszystkich osobników.

Kucyki mają sprężysty chód. Rasa uchodzi za długowieczną, więc na farmie można zobaczyć zarówno młode zwierzęta, jak i starsze, dobrze zadbane konie.

Jak kucyki szetlandzkie trafiły do kopalń?

W połowie XIX wieku rozwój przemysłu zwiększył zapotrzebowanie na węgiel. Tysiące kucyków szetlandzkich wywieziono wtedy na ląd Wielkiej Brytanii. Pracowały tam pod ziemią, ciągnąc wózki z węglem. Często spędzały w kopalniach całe życie, krótsze niż zwykle.

Kopalnie w Stanach Zjednoczonych również sprowadzały część tych zwierząt. Ostatnia kopalnia w USA, która używała kucyków szetlandzkich, została zamknięta w 1971 roku.

Ta historia wyjaśnia, dlaczego rasa ma tak silną pozycję w tradycji wysp. Na Szetlandach pamięta się zarówno o pracy kucyków, jak i o ich znaczeniu dla życia mieszkańców. Dziś kopalnie nie są już miejscem pracy tych zwierząt, ale ich dawna rola jest częścią opowieści o wyspach.

Do czego kucyki szetlandzkie służą dziś?

Dziś dzieci najczęściej jeżdżą na kucykach szetlandzkich w szkółkach jeździeckich i stajniach. Dorośli pokazują je także na wystawach w klasach powożenia. Rasa jest popularna w rekreacyjnym powożeniu poza areną pokazów.

Na jarmarkach i festynach kucyki wożą gości na krótkich przejażdżkach. Spotyka się je też w zoo dotykowych oraz w hipoterapii. W Wielkiej Brytanii w wyścigach Shetland Pony Grand National galopują po torze młodzi dżokeje.

Na samych wyspach kilka koni nadal wykonuje tradycyjną pracę. Przenoszą torf wycinany ze zboczy wzgórz w dużych sakwach. Ich siła i zdolność do pokonywania trudnego terenu sprawiają, że wciąż są przydatne, mimo rozwoju zmechanizowanego rolnictwa.

Jak klimat wpływa na życie kucyków szetlandzkich?

Klimat Szetlandów jest oceaniczny i umiarkowany. Morze łagodzi zimę, dlatego w styczniu i lutym nocne temperatury utrzymują się nieco powyżej 1 stopnia Celsjusza. W lipcu i sierpniu dzienne maksima są bliskie 14 stopni. Lato jest krótkie i chłodne, a zimy długie i stosunkowo łagodne.

Rekordowe ciepło było 6 sierpnia 1910 roku na przylądku Sumburgh Head, a najzimniej było w styczniu 1952 i 1959 roku, kiedy temperatura spadła do minus 8,9 stopnia Celsjusza. Pogoda jest zwykle wietrzna, pochmurna i często mokra. Opady pojawiają się przez cały rok.

Te warunki tłumaczą gęstą sierść kucyków. Zwierzęta, które żyją w takim klimacie, potrzebują odporności, a ta wykształciła się na wyspach przez stulecia. Dla odwiedzających oznacza to, że przed wizytą na farmie warto sprawdzić prognozę i ubrać się na zmienną pogodę.

Link partnerski Szetlandy: wycieczki i bilety. Sprawdź wycieczki z przewodnikiem

Gdzie zobaczyć kucyki szetlandzkie na wyspach?

Kucyki spotkasz przede wszystkim na farmach i gospodarstwach wiejskich. Dobrze zacząć od Mainland, największej wyspy archipelagu, z większością ludności i dobrym zapleczem. Na wyspach Yell i Unst znajdziesz spokojniejsze, wiejskie krajobrazy, gdzie zwierzęta pasą się na zboczach.

Jeśli interesuje cię przyroda, zajrzyj na przylądek Sumburgh Head, gdzie działa rezerwat ptaków RSPB, a w pobliżu leży stanowisko Jarlshof z pozostałościami osad sprzed wieków. Lerwick, największe miasto, jest dobrą bazą na nocleg i zakupy. Muzeum Shetland Museum and Archives w Lerwick opisuje geologię, przyrodę i historię wysp.

Kucyki nie stoją w zagrodach dla turystów, więc przed wizytą sprawdź na stronie gospodarstwa, czy przyjmuje gości. Godziny otwarcia muzeum sprawdź przed wyjazdem na oficjalnej stronie Shetland Museum and Archives. Podobne krajobrazy zachodniej Szkocji opisujemy osobno, w przewodniku po Hebrydach.

Jak hodowcy dbają o czystość rasy?

Shetland Pony Stud-Book Society to organizacja hodowców, która dba o czystość rasy na całym świecie. Powstała w 1890 roku, by pilnować standardów i wspierać wysoką jakość zwierząt. W 1957 roku powołano program premiowania wysokiej jakości ogierów rejestrowanych, aby poprawić stada hodowlane.

Od tradycyjnego kucyka szetlandzkiego wywodzi się kilka innych ras kucyków. Należą do nich American Shetland Pony i Pony of the Americas w Stanach Zjednoczonych oraz Deutsches Classic Pony w Niemczech.

Dla odwiedzającego oznacza to, że farmy często prowadzą hodowlę zgodnie z rodowodami. Jeśli chcesz zobaczyć rodowody albo kupić zwierzę, najlepiej umówić się wcześniej i zapytać o zasady wizyty.

Jak zachować się przy kucykach szetlandzkich?

Przy kucykach obowiązuje prosta zasada: nie karm zwierząt bez zgody właściciela. Pokarm zmieniony lub nieodpowiedni może zaszkodzić koniom, nawet jeśli wyglądają na głodne. Najlepiej zapytać gospodarza, czy wolno cokolwiek dać zwierzęciu.

Trzymaj się z dala od ogrodzeń i nie wchodź do wybiegu bez zaproszenia. Zachowuj spokój przy zbliżaniu się i nie krzycz. Dzieci powinny być pod opieką dorosłego, zwłaszcza przy większych stadach.

Jeśli zobaczysz kucyki przy pracy, na przykład z torfem na grzbiecie, nie przeszkadzaj im. Fotografuj z odległości, a przy wąskich drogach zachowaj ostrożność, bo zwierzęta i zaprzęgi mają pierwszeństwo.

Od czego zacząć planowanie wyjazdu?

Zacznij od wyboru wyspy. Mainland daje największy wybór miejsc noclegowych i połączeń, a Lerwick jest najwygodniejszą bazą. Jeśli zależy ci na spokojnej wsi i zwierzętach na zboczach, rozważ Yell albo Unst.

Połączenia lotnicze prowadzą na lotnisko w Sumburgh, więc to tam zaplanuj przylot i transport do miejsca pobytu. Na lotnisku znajdziesz transport do miasta, a na miejscu dostępne są taksówki i wypożyczalnie samochodów. Aktualne połączenia sprawdź na oficjalnej stronie lotniska w Sumburgh.

Przed wyjazdem sprawdź też rozkład promów między wyspami na oficjalnej stronie przewoźnika. Umów wizytę na farmie z wyprzedzeniem, bo wiele gospodarstw działa w ograniczonych godzinach. Zapytaj o zasady zachowania i o to, czy można zobaczyć zwierzęta z bliska.

Często pytacie

Czy kucyk szetlandzki jest prawdziwym koniem?
Tak, kucyk szetlandzki należy do gatunku koni, a jego mała wielkość wynika z pochodzenia i warunków, w jakich żył. Jest jedną z najbardziej znanych ras kucyków na świecie.
Gdzie na Szetlandach najłatwiej spotkać kucyki?
Najwięcej gospodarstw znajdziesz na Mainland, a także na wyspach Yell i Unst. Przed wizytą warto sprawdzić, czy gospodarstwo przyjmuje gości.
Czy kucyki szetlandzkie są dobre dla dzieci?
Rasa jest często wybierana jako kucyk dla dzieci w szkółkach jeździeckich, na wystawach i w rekreacyjnym powożeniu. Decyzję o jeździe warto zawsze konsultować z właścicielem zwierzęcia.
Czy można karmić kucyki podczas spaceru?
Nie karm zwierząt bez zgody właściciela. Pokarm nieodpowiedni dla koni może im zaszkodzić.
Jak długo żyją kucyki szetlandzkie?
Rasa uchodzi za długowieczną. Na farmach można spotkać zarówno młode, jak i starsze zwierzęta.
Jak dojechać z lotniska na Szetlandach do centrum?
Na lotnisku w Sumburgh znajdziesz transport do miasta, a na miejscu dostępne są taksówki i wypożyczalnie samochodów. Aktualne połączenia sprawdź na stronach operatorów.
Podziel się
Obok tego tekstu

Przeczytaj też