Jak zaplanować wycieczkę do Szkocji?
Najpierw wybierz region, bo Szkocja jest bardzo zróżnicowana. Na lądzie wyróżnia się trzy części: Highlands, czyli górzystą północ i północny zachód, Lowlands, czyli nizinny środek kraju, oraz Południową Wyżynę wzdłuż granicy z Anglią. Na północ od lądu leżą Hebrydy, Orkady i Szetlandy.
Wycieczkę można ułożyć na kilka sposobów: lot i samochód, objazdówka z biurem albo podróż na własną rękę. Każdy wariant wymaga innego planu, ale kolejność decyzji jest zawsze ta sama. Najpierw liczba dni, potem regiony, a na końcu przejazdy między nimi.
Listę miejsc do odwiedzenia znajdziesz w przewodniku co zobaczyć w Szkocji. Pomocna jest też mapa Szkocji, która pokazuje regiony, miasta i wyspy w jednym miejscu.
Wakacje w Szkocji dobrze układają się w schemat: jedno lub dwa miasta i jeden większy region. Wyspy wymagają dodatkowego zapasu czasu, bo przeprawy trzeba zaplanować z wyprzedzeniem. Podróż na własną rękę daje najwięcej swobody, ale wymaga rezerwacji noclegów i biletów z góry.
Które miasta warto odwiedzić?
Edynburg jest stolicą Szkocji i zwykle pierwszym punktem wyjazdu. Centrum miasta, z Starym i Nowym Miastem, jest objęte listą światowego dziedzictwa UNESCO. Co roku w sierpniu odbywa się tu festiwal sztuki, przez co miasto nazywa się „Festival City”. Dawny port Leith został włączony do Edynburga w 1920 roku.
Poza stolicą warto rozważyć:
- Glasgow, z mocną tradycją przemysłu stoczniowego, dobrymi zakupami i życiem nocnym,
- Aberdeen, nazywane „Granite City” od granitowej zabudowy, z dużym portem i dwiema uczelniami,
- Dundee, nazywane „City of Discovery”, z tradycją badań naukowych,
- Inverness, stolicę Highlands, położone nad rzeką Ness blisko jeziora Loch Ness,
- Stirling, miasto zdominowane przez historyczny zamek,
- Perth, dawne królewskie miasto nad rzeką Tay.
Dla pierwszego wyjazdu wystarczą Edynburg i Inverness. Glasgow dobrze łączy się z wypadem w stronę Loch Lomond.
Highlands: góry, jeziora i Loch Ness
Highlands to górzysta północ i północny zachód Szkocji. Leży tu szczyt Ben Nevis o wysokości 1345 m. Region ma też wiele jezior, zwanych lochami. Tą samą nazwą określa się zatoki morskie wcinające się w zachodnie wybrzeże.
Najbardziej znane miejsca w regionie:
- Loch Ness, w pobliżu Inverness, gdzie wielu turystów szuka legendarnego potwora,
- Glencoe, dolina w regionie Lochaber, miejsce masakry w Glencoe,
- Park Narodowy Cairngorms, z pasmem górskim wokół miejscowości Aviemore,
- Loch Lomond and The Trossachs, pierwszy park narodowy Szkocji,
- Torridon i Wester Ross, popularne wśród wspinaczy.
Glencoe i Ben Nevis leżą wzdłuż jednej trasy z Edynburga, więc w ramach jednego wyjazdu można je połączyć. Na Loch Ness zostaw co najmniej jeden dzień, bo dobrze pasuje do wypadu z Inverness.
Wyspy: Skye, Mull, Islay, Arran i Orkady
Wyspy wnoszą w podróż inny krajobraz. Skye jest górzysta, z pasmem Black Cuillin, które najchętniej zdobywają wspinacze. Mull też ma górzysty teren, a sąsiednie Tiree i Coll są płaskie.

Islay, nazywana Królową Hebrydów, ma osiem destylarni whisky. Arran nazywana jest Szkocją w miniaturze. Obie wyspy można zwiedzić w ciągu kilku dni, bez długich przejazdów.
Orkady to archipelag na północ od lądu Szkocji. Na wyspie Mainland leży wieś Skara Brae, a na Orkadach znajduje się też Maes Howe. Na wyspie Lewis w Hebrydach stoją kamienie Callanish. Stanowiska neolitu na Orkadach mają status światowego dziedzictwa UNESCO. Orkady to najdalszy punkt większości tras, więc wymagają osobnego planu.
Kiedy jechać? Pogoda w Kirkwall na Orkadach
Kirkwall ma klimat oceaniczny, silnie kształtowany przez morze. Latem jest zwykle chłodniej niż w reszcie Wielkiej Brytanii. Poniższa tabela pokazuje średnie wartości z lat 1991 do 2020.

| Miesiąc | Średnia najwyższa (°C) | Średnia najniższa (°C) | Opady (mm) | Słońce (godziny) |
|---|---|---|---|---|
| Styczeń | 6,6 | 2,3 | 114,7 | 34,1 |
| Luty | 6,8 | 2,1 | 96,2 | 64,0 |
| Marzec | 8,0 | 2,7 | 86,7 | 102,0 |
| Kwiecień | 9,9 | 4,1 | 59,2 | 144,3 |
| Maj | 12,2 | 5,8 | 53,8 | 193,5 |
| Czerwiec | 14,2 | 8,4 | 55,9 | 145,0 |
| Lipiec | 16,1 | 10,3 | 58,2 | 138,8 |
| Sierpień | 16,2 | 10,5 | 73,0 | 134,6 |
| Wrzesień | 14,4 | 9,2 | 90,7 | 107,8 |
| Październik | 11,6 | 7,0 | 119,8 | 76,3 |
| Listopad | 8,9 | 4,5 | 126,1 | 44,0 |
| Grudzień | 7,0 | 2,6 | 114,3 | 26,1 |
Najwięcej opadów przypada na listopad, a najmniej na maj. Najwięcej słońca przypada na maj, a najmniej na grudzień. Najcieplejszy jest sierpień, a najzimniejszy styczeń i luty. Dla samych Orkadów jest to dobra wskazówka, ale na lądzie pogoda bywa inna.
Link partnerski Szkocja: wycieczki i bilety. Sprawdź wycieczki z przewodnikiem
Link partnerski Edynburg: loty. Porównaj ceny lotów
Jak dojechać i poruszać się po kraju?
Kirkwall leży około 340 km na północ od Edynburga. Trasę na Orkady warto więc zaplanować osobno, z przesiadką na prom. Kirkwall jest centrum komunikacyjnym wyspy, z połączeniami promowymi do wielu miejsc.
Trzy główne sposoby na podróż:
- lot do jednego z większych miast i wynajęty samochód, najlepszy do wypraw po wyżynach i wyspach,
- objazdówka z biurem, która zamyka transport, noclegi i wycieczki w jednej ofercie,
- pociąg między większymi miastami, dobry na trasę Edynburg, Stirling, Inverness.
Jeśli wybierasz kamper, przeczytaj osobny tekst o podróży kamperem po Szkocji, gdzie opisano drogi i noclegi. Aktualny rozkład promów na Orkady znajdziesz na oficjalnej stronie przewoźnika promowego obsługującego tę trasę.
Trasy na 5, 7 i 10 dni
Tydzień w Szkocji wystarczy na jeden region i stolicę. Poniższa tabela pokazuje trzy warianty, od najkrótszego do najdłuższego.
| Liczba dni | Trasa | Co obejmuje |
|---|---|---|
| 5 | Edynburg, Stirling, Inverness | Stare Miasto, zamek w Stirling, Loch Ness |
| 7 | Edynburg, Stirling, Glencoe, Inverness | Dolina Glencoe, Ben Nevis, Loch Ness |
| 10 | Glasgow, Loch Lomond, Glencoe, Skye, Orkady | Trossachs, Black Cuillin, Skara Brae |
Przy wariancie na 5 dni zostaw jeden dzień na przejazd między miastami. Przy 7 dniach dodaj dzień na Glencoe. Przy 10 dniach wyspy wymagają zapasu, bo przeprawy łatwo wydłużają plan.
Ile kosztuje wycieczka do Szkocji?
Walutą w Szkocji jest funt szterling, oznaczany GBP. Koszty zależą od długości wyjazdu, formy transportu i sezonu. Najwięcej pieniędzy pochłaniają noclegi i wynajem auta.
Przybliżony budżet na noclegi w Edynburgu ustal na podstawie aktualnych cen podanych na stronie wybranego obiektu noclegowego. Osobny tekst o cenach w Edynburgu pomoże rozłożyć wydatki na cały wyjazd.
W sierpniu w Edynburgu odbywa się festiwal, a w Kirkwall odbywa się festiwal St Magnus International Festival. W tych terminach noclegi wymagają rezerwacji z dużym wyprzedzeniem. Dla pozostałego czasu wystarczy sprawdzić oferty kilka tygodni przed wyjazdem.
Od czego zacząć planowanie?
Zacznij od trzech decyzji, które determinują resztę:
- Liczba dni: 5, 7 lub 10, zgodnie z tabelą tras.
- Regiony: stolica, Highlands i ewentualnie jedna wyspa.
- Miesiąc: sprawdź dane pogodowe dla celu, bo na Orkadach listopad jest najbardziej deszczowy.
Następnie zarezerwuj noclegi, a dopiero potem bilety na prom i wynajem auta. Terminy otwarcia zamków i muzeów sprawdź na stronach samych obiektów, na przykład godziny otwarcia zamku w Stirling na jego oficjalnej stronie. Mając te trzy decyzje, łatwo dopasować resztę wyjazdu.
