Jak wygląda mapa Szkocji i jak podzielić kraj na części?
Mapa Szkocji dzieli się na dwie wyraźne części. Linia Highland Boundary Fault biegnie od Helensburgh do Stonehaven i oddziela Highlands na północy i zachodzie od Lowlands na południu i wschodzie. Północ to góry, wrzosowiska i długie jeziora zwane lochami. Południe jest niżej położone i tam mieszka większość ludzi, zwłaszcza w pasie między zatoką Firth of Clyde a Firth of Forth, zwanym Central Belt.
Szkocja obejmuje północną część wyspy Wielka Brytania oraz ponad 900 wysp, głównie na północy i zachodzie kraju. Jedyna granica lądowa to granica z Anglią, długa na 154 km, od zatoki Solway Firth na zachodzie do Morza Północnego na wschodzie. Od Irlandii dzieli Szkocję 24 km przy Mull of Kintyre. Edynburg jest stolicą, a Glasgow leży w Central Belt.
Jeśli chcesz najpierw poznać najważniejsze miejsca, zajrzyj do co zobaczyć w Szkocji.
Jakie regiony Szkocji wybrać na pierwszy wyjazd?
Najwygodniej zacząć od regionów, które łączą miasta z górami. Szkocję dzieli się na osiem części:
| Region | Co tam znajdziesz |
|---|---|
| Południowy zachód | Ayrshire, rodzinne strony poety Roberta Burnsa, wyspa Arran |
| Borders | Pagórki, pola, ruiny opactw i dawne pola bitew |
| Central Belt | Najbardziej zurbanizowana część, Glasgow i Edynburg |
| Highlands | Góry północnego zachodu, Great Glen, Loch Ness |
| Północny wschód | Aberdeen i Dundee, zamki, rolnictwo i whisky |
| Hebrydy | Wyspy Wewnętrzne i Zewnętrzne, Skye, Mull, Islay |
| Orkady | Grupa wysp na północ od Szkocji, stanowiska neolityczne |
| Szetlandy | Wyspy na północy zamieszkanych części Wielkiej Brytanii |
Pierwszy wyjazd dobrze zbudować wokół Central Belt i Highlands. Te dwa regiony łączy dobrze znana trasa przez Great Glen. Orkady i Szetlandy wymagają dodatkowej przeprawy, więc zostaw je na kolejny wyjazd.
Które miasta leżą na trasie i co w nich zobaczysz?
Miasta Szkocji są małe w porównaniu z resztą Europy, ale każde ma inny charakter. Edynburg to stolica. Jego Stare Miasto i Nowe Miasto są wpisane na listę UNESCO, a w sierpniu odbywa się tu duży festiwal sztuki. Glasgow to tętniące życiem miasto z dobrymi sklepami i nocnym życiem. Kiedyś było centrum przemysłu stoczniowego.
- Aberdeen: miasto z kamiennych, granitowych budynków, z dużym portem i dwoma uniwersytetami.
- Dundee: miasto studentów, związane z historią badań naukowych i statkiem RRS Discovery.
- Inverness: stolica Highlands nad rzeką Ness, blisko Loch Ness.
- Stirling: miasto zdominowane przez zamek, który przez wieki decydował o kontroli nad krajem.
- Perth: dawna królewska siedziba, wcześniej ważny ośrodek dworu szkockich królów.
- Dunfermline: miasto w regionie Fife, gdzie pochowano wielu monarchów, a urodził się tu Andrew Carnegie.
Które góry i szczyty zaplanować na trasę?
Najwyższym szczytem Szkocji i Wielkiej Brytanii jest Ben Nevis, 1345 m n.p.m., przy Fort William. Pasmo Cairngorms, położone we wschodnich Highlands, jest najwyżej położonym obszarem wyżynnym Wielkiej Brytanii. Tam leży Cairngorms National Park.
Szczyty powyżej 3000 stóp, czyli 914,4 m, nazywane są munro. W Szkocji jest ich 282, wszystkie w Highlands. Corbetts to szczyty od 2500 do 3000 stóp.
Na południu leżą Southern Uplands, rozległe, falujące pasmo mniej poszarpane niż Highlands. Najwyższy szczyt tego pasma to Merrick, 843 m. Na wyspie Skye są Black Cuillin, najchętniej wybierane przez wspinaczy. W Glencoe, w regionie Lochaber, leży dolina o dramatycznym krajobrazie.
Jakie wyspy są dostępne i jak się tam dostać?
Szkocja ma ponad 900 wysp, z czego ponad 100 jest zamieszkanych. Wyspy dzielą się na trzy grupy: Szetlandy, Orkady i Hebrydy. Hebrydy dzieli się na Wewnętrzne i Zewnętrzne.
- Skye, Mull i Arran są górzyste, a Tiree i Coll są płaskie.
- Islay ma łagodny, falisty krajobraz, a sąsiednia Jura jest surowa i górzysta.
- Lewis i Harris to jedna wyspa, choć mówi się o nich jako o dwóch.
Na wyspy dostaje się przede wszystkim promem. Z Oban płyną przeprawy na wyspy Hebrydów Wewnętrznych. Z Ullapool jest przeprawa na Lewis, do Stornoway. Z Thurso płynie się na Orkady, do Stromness. Przewoźnicy i rozkłady zmieniają się, więc sprawdź je przed wyjazdem na oficjalnej stronie przewoźnika promowego.
Link partnerski Szkocja: wycieczki i bilety. Sprawdź wycieczki z przewodnikiem
Link partnerski Edynburg: loty. Porównaj ceny lotów
Jak dolecieć do Edynburga i dojechać do centrum?
Najczęściej do Szkocji wlatuje się przez Edinburgh Airport, z kodem IATA EDI i ICAO EGPH. Lotnisko leży w dzielnicy Ingliston, około 9 km na zachód od centrum, tuż przy autostradach M8 i M9. Działa od 1947 roku.
Z lotniska do centrum można dojechać połączeniem tramwajowym, autobusem lub taksówką. Wypożyczalnie samochodów są na terenie lotniska. Ceny i godziny kursów sprawdź na oficjalnej stronie lotniska w Edynburgu. Jeśli lądujesz w innym mieście, np. w Glasgow, sprawdź jego lotnisko osobno na oficjalnej stronie tego lotniska.
Jak ułożyć pętlę po najważniejszych miejscach?
Pętla zaczyna się i kończy w Edynburgu. Tak ułożona trasa przechodzi przez różne regiony i nie cofa się na tym samym odcinku:
| Odcinek | Co po drodze |
|---|---|
| Edynburg, Stirling | Zamek Stirling i dolina Forth |
| Perth | Dawna królewska siedziba |
| Aviemore | Cairngorms National Park |
| Inverness | Nad rzeką Ness, blisko Loch Ness |
| Fort William | Pod Ben Nevis, przy Great Glen |
| Glencoe | Dolina w regionie Lochaber |
| Loch Lomond | Park narodowy na północ od Glasgow |
| Glasgow, Edynburg | Miasta Central Belt |
Pętla pozwala zobaczyć góry, jeziora i miasta bez powrotów. Wyspy warto dodać jako osobny odcinek, zwykle przez Oban. Odległości między punktami sprawdź na mapie przed wyjazdem.
Jaka pogoda czeka na podróżnych w Szkocji?
Szkocja ma klimat umiarkowany, bardzo zmienny, ale rzadko ekstremalny. Ciepłe prądy Atlantyku łagodzą zimę. Zachodnie wybrzeża są cieplejsze niż wschód i wnętrze kraju, choć w rzadkich upałach jest odwrotnie.
| Pora roku | Średnie maksimum, w stopniach Celsjusza |
|---|---|
| Zima | od 5,0 do 5,7 |
| Lato | od 14,9 do 16,9 |
Najniższa temperatura w historii Wielkiej Brytanii, −27,2 °C, została zmierzona w Braemar 10 stycznia 1982 roku. Silne wiatry i powodzie to naturalne zagrożenia w tym kraju. Więcej o pogodzie w Szkocji pomoże wybrać miesiąc wyjazdu.
Jak zacząć planowanie wyjazdu po mapie Szkocji?
Zacznij od wyboru regionu, który chcesz zobaczyć najbardziej. Potem wybierz bazę na nocleg, czyli Edynburg, Glasgow, Inverness albo Fort William. Od bazy łatwiej planować dzienne wycieczki w różne strony.
Sprawdź dojazd z lotniska i decyzję o samochodzie. W górach drogi wiją się wokół zatok, więc planuj krótsze odcinki. Jeśli płyniesz na wyspy, zarezerwuj przeprawę z wyprzedzeniem.
Szkocja używa funta szterlinga (GBP), dlatego zaplanuj płatności przed wyjazdem. Pełny przewodnik znajdziesz w tekście o funcie szkockim. Szczegóły planowania są w wycieczce do Szkocji.
