Przejdź do treści
Szkocja
Edynburg

Harry Potter w Edynburgu: trasa na dzień i wiadukt Glenfinnan

Redakcja Szkocja6 min czytania
Harry Potter w Edynburgu
Fot. Daniel Kraft, CC BY-SA 4.0

Harry Potter w Edynburgu to przede wszystkim spacer po Starym i Nowym Mieście, a poza miastem wiadukt Glenfinnan. Ten tekst pokazuje, jak ułożyć jeden dzień w mieście i kiedy warto zaplanować osobny wyjazd na północny zachód Szkocji. Dostaniesz gotową kolejność miejsc, najważniejsze fakty i listę tego, co sprawdzić przed wyjazdem.

Harry Potter w Edynburgu: jak zaplanować jeden dzień?

Na jeden dzień w mieście wystarcza trasa łącząca zamek, Royal Mile i cmentarz Greyfriars. Zobaczysz wtedy miejsca związane z tropem Harry'ego Pottera i najstarszą część miasta. Wiadukt Glenfinnan leży poza Edynburgiem, więc wymaga osobnego wyjazdu.

Edynburg jest stolicą Szkocji i ma dwie główne części: Stare Miasto na wzgórzu oraz Nowe Miasto na północy. Stare Miasto rozrosło się wokół zamku, a Nowe powstawało w XVIII i XIX wieku. Jeśli chcesz najpierw poznać miasto ogólnie, zajrzyj do atrakcje Edynburga.

Proponowany podział dnia:

  • zamek Edinburgh Castle na wulkanicznej skale,
  • Royal Mile w dół, w stronę Pałacu Holyroodhouse,
  • cmentarz Greyfriars na południowym skraju Starego Miasta,
  • Princes Street i Nowe Miasto,
  • Calton Hill na koniec dnia.

Trasa zaczyna się na górze i prowadzi w dół, więc łatwiej ją przejść bez cofania się. Między punktami są krótkie odcinki, ale całość wymaga wygodnego obuwia.

Jeśli chcesz zobaczyć Edynburg śladami młodego czarodzieja, warto wybrać wycieczkę z Harrym Potterem obejmującą zamek i jego historyczne mury. (link partnerski)

Które miejsca w Edynburgu wiążą się z Harrym Potterem?

Edynburg od dawna jest miastem pisarzy. Urodzili się tu Walter Scott, Robert Louis Stevenson i Arthur Conan Doyle. J.K. Rowling, autorka serii o Harrym Potterze, znalazła w mieście dom i inspirację.

W samym mieście nie ma jednego oficjalnego szlaku filmowego, więc trop Harry'ego Pottera w Edynburgu układa się z kilku miejsc. Najczęściej wybiera się zamek, Royal Mile i cmentarz Greyfriars. Ten ostatni leży w samym sercu Starego Miasta, przy szkole George Heriot's School, więc łatwo połączyć go z resztą spaceru.

Harry Potter w Szkocji ma jednak także miejsce poza stolicą. Wiadukt Glenfinnan pojawił się w czterech filmach serii, dlatego nazywa się go czasem Harry Potter Bridge. To on najmocniej łączy Szkocję z tym tematem, a jego opis znajdziesz w osobnej sekcji o wyjeździe za miasto.

Jak przejść Royal Mile od zamku do Pałacu Holyroodhouse?

Royal Mile zaczyna się przy zamku Edinburgh Castle, który stoi na Castle Rock. To skała pochodzenia wulkanicznego, a wokół niej wyrosło Stare Miasto. Droga prowadzi w dół, a jej nazwy zmieniają się wzdłuż trasy: Lawnmarket, High Street i Canongate.

Na końcu trasy stoi Pałac Holyroodhouse, oficjalna rezydencja brytyjskiego monarchy w Szkocji. Między zamkiem a pałacem są wąskie uliczki i kamienice, które wyglądają jak z dawnych czasów. Zejście zajmuje spokojnie kilka godzin, jeśli zatrzymujesz się przy budynkach.

Całą trasę opisujemy szerzej w tekście o Royal Mile. Przed wejściem do zamku aktualne ceny biletów sprawdź na oficjalnej stronie Edinburgh Castle, bo zależą od rodzaju wejścia.

Cmentarz Greyfriars: co zobaczyć przy pomniku psa

Cmentarz Greyfriars otacza kościół Greyfriars Kirk. Pochówki są tu od końca XVI wieku, a sam cmentarz powstał w latach 1561 do 1562, na miejscu dawnego klasztoru franciszkanów. Zabytki są objęte ochroną jako budynek kategorii A.

Najbardziej znany jest Greyfriars Bobby, pies, który według przekazów pilnował grobu swojego pana. Jego pomnik stoi naprzeciwko bramy, na skrzyżowaniu George IV Bridge i Candlemaker Row. Nagrobek przy wejściu ustawiło w 1981 roku Dog Aid Society. Grób pasterza Johna Graya, zwanego Auld Jock, leży na wschodniej alejce, około 30 metrów na północ od wejścia.

Na cmentarzu są też dwie żeliwne klatki, mortsafes, które chroniły groby przed złodziejami ciał. W 1638 roku w kościele podpisano National Covenant. Część kwatery Covenanters' Prison jest zamknięta dla zwiedzających, a zasady wejścia ustala zarządca obiektu, dlatego najpewniej sprawdzić je na oficjalnej stronie zarządcy.

Calton Hill i Nowe Miasto: kiedy zejść z Royal Mile?

Nowe Miasto ma regularną siatkę ulic i eleganckie kamienice z XVIII i XIX wieku. Główną ulicą jest Princes Street, przy której stoi pomnik Waltera Scotta. Przy wschodnim końcu ulicy leży dworzec Waverley, a obok autobusowy dworzec St Andrew Square.

Calton Hill to niewielkie wzgórze na wschód od Princes Street. Stoi na nim Narodowy Pomnik Szkocji, którego projekt powtarza ateński Partenon. Z góry widać zarówno Stare, jak i Nowe Miasto, dlatego to dobre miejsce na zakończenie dnia.

Na północ od Nowego Miasta leży Stockbridge, z niezależnymi sklepami i Royal Botanic Garden. Jeśli masz czas, warto dojść tam pieszo. Dzielnica jest spokojniejsza niż Royal Mile, więc dobrze wyhamować po intensywnym zwiedzaniu.

Link partnerski Zamek w Edynburgu: bilet wstępu. Kup bilet online

Link partnerski Edynburg: wycieczki i bilety. Sprawdź wycieczki z przewodnikiem

Dlaczego Edynburg nazywa się Auld Reekie i Athens of the North?

Przydomek Auld Reekie znaczy po szkocku Stara Dymiąca. Odnosi się do dymu unoszącego się nad Starym Miastem, widocznego z okolicznych wsi. Był używany już w XVIII wieku i pojawia się w literaturze, także u Waltera Scotta.

Dachy budynków z dachówkami i małą dzwonnicą, w tle panorama Aten oraz wzgórze Likawitos.
Ateny, widok z dzielnicy Anafiotika na panoramę miasta i wzgórze Likawitos Fot. Jakub Hałun, CC BY 4.0

Drugi przydomek, Athens of the North, czyli Ateny Północy, pojawił się w XVIII wieku i upowszechnił się od początku XIX wieku. Wzięło się to z podobieństwa wzgórza Castle Rock do ateńskiego Akropolu oraz z neoklasycznej architektury Nowego Miasta. Edynburg był też ważnym ośrodkiem Oświecenia szkockiego.

Średniowieczne Stare Miasto miało wysokie kamienice, nawet dziesięciopiętrowe. Ścieki wylewano przez okno z okrzykiem „Gardyloo”. Stare i Nowe Miasto razem są wpisane na listę UNESCO od 1995 roku.

Wiadukt Glenfinnan i pociąg Jacobite poza Edynburgiem

Wiadukt Glenfinnan to kolejowy most na linii West Highland Line, u wylotu Loch Shiel w Highlands. Ma 380 metrów długości i 30 metrów wysokości. Składa się z 21 przęseł, a zbudowano go z betonu masowego. Budowę prowadzono od 1897 do 1901 roku, a linia została otwarta 1 kwietnia 1901 roku.

Pociąg parowy z dymem przejeżdżający przez wysoki, kamienny wiadukt pośród zielonych wzgórz.
Wiadukt Glenfinnan: pociąg Jacobite na trasie West Highland Line Fot. S. Perquin, CC BY-SA 4.0
Zabytkowy pociąg parowy przejeżdżający przez wysoki, łukowy wiadukt kolejowy wśród zielonych wzgórz
Wiadukt Glenfinnan, pociąg parowy na kamiennym moście kolejowym Fot. de:Benutzer:Nicolas17, CC BY-SA 2.5

Latem po tej linii kursuje pociąg parowy Jacobite, który jest popularną atrakcją turystyczną. Rozkład zmienia się z sezonu na sezon, więc przed wyjazdem sprawdź go u przewoźnika, który prowadzi pociąg Jacobite. Wiadukt jest czynną linią kolejową, więc spacer po nim jest niebezpieczny.

Najbliższą większą miejscowością jest Fort William, u podnóża Ben Nevis, najwyższej góry Wielkiej Brytanii. Stąd trasa prowadzi do Mallaig przez Glenfinnan. Pomnik Glenfinnan widać z wiaduktu, nad wodami jeziora.

Hogmanay i Edynburg zimą

Hogmanay to szkocka nazwa sylwestra. W Edynburgu pierwsza zorganizowana impreza uliczna z tej okazji odbyła się w 1993 roku. Od tego czasu miasto przyciąga na świętowanie wielu gości z zewnątrz.

Edynburg ma też inne wydarzenia kulturalne przez cały rok. Międzynarodowy Festiwal Edynburski ruszył w 1947 roku, a rok później po raz pierwszy odbył się Military Tattoo przy zamku. Festiwal Fringe to festiwal sztuki, który odbywa się co roku w sierpniu.

Zimą dni są krótkie, a przy zamku wieje wiatr, więc warto mieć ciepłą kurtkę. Program imprez na przełomie roku sprawdź na oficjalnej stronie organizatora Hogmanay w Edynburgu.

Od czego zacząć planowanie wyjazdu?

Najpierw zdecyduj, czy chcesz tylko miasto, czy też wyjazd za miasto do wiaduktu Glenfinnan. Dla samego Edynburga wystarczy jeden dzień, a dla wiaduktu potrzebujesz osobnego dnia. Wiadukt leży w górach, więc dojazd i powrót wymagają dobrego planu.

Potem sprawdź aktualne godziny otwarcia zamku, cmentarza i ewentualnych wejść do zabytków. Dla pociągu Jacobite trzeba znać rozkład na wybrany dzień. Bilety warto kupić z wyprzedzeniem, bo w sezonie miejsc bywa mało.

Na koniec zaplanuj ubranie i obuwie. Stare Miasto jest pofałdowane, a Royal Mile prowadzi pod górę i w dół. Dobrze mieć wygodne buty i zapasową warstwę ubrania na zmienną pogodę.

Często pytacie

Ile dni wystarczy na Harry Pottera w Edynburgu?
Na miejsca w mieście wystarczy jeden dzień, jeśli zaplanujesz trasę od zamku do Pałacu Holyroodhouse. Wiadukt Glenfinnan leży poza miastem, więc wymaga osobnego dnia.
Czy wiadukt Glenfinnan leży w Edynburgu?
Nie, leży na północnym zachodzie Szkocji, w Highlands, u wylotu Loch Shiel. To osobny wyjazd od miejskiego zwiedzania.
Co zobaczyć na cmentarzu Greyfriars?
Warto zobaczyć pomnik psa Bobby, grób pasterza Auld Jock i stare nagrobki z XVII wieku. Część kwatery Covenanters' Prison jest zamknięta dla zwiedzających.
Gdzie zaczyna się i kończy Royal Mile?
Zaczyna się przy zamku Edinburgh Castle na wzgórzu, a kończy przy Pałacu Holyroodhouse. Po drodze zmienia nazwy z Lawnmarket na High Street i Canongate.
Dlaczego Edynburg nazywa się Athens of the North?
Przydomek nawiązuje do podobieństwa wzgórza zamkowego do ateńskiego Akropolu i do neoklasycznej architektury Nowego Miasta. Upowszechnił się na początku XIX wieku.
Czy warto przyjechać na Hogmanay?
Hogmanay to szkocki sylwester, a zorganizowana impreza uliczna w Edynburgu odbywa się od 1993 roku. Warto sprawdzić program z wyprzedzeniem, bo wydarzenia zmieniają się co roku.
Podziel się
Obok tego tekstu

Przeczytaj też