Gdzie leży Isle of Skye i jak jest zbudowana?
Wyspa Skye leży w grupie Inner Hebrides, przy zachodnim wybrzeżu Szkocji. Ma powierzchnię 1656 kilometrów kwadratowych. Jej półwyspy rozchodzą się promieniście od górskiego centrum zdominowanego przez pasmo Cuillin, którego zbocza tworzą jedne z najbardziej dramatycznych krajobrazów górskich w kraju.
Wyspa dzieli się na kilka części, które warto poznać przed planowaniem trasy:
- Sleat, gęsto pofałdowane południe, gdzie większość podróżnych przyjeżdża od strony mostu,
- Minginish, centralna część wokół Cuillin,
- Trotternish, północny półwysep z Old Man of Storr i Quiraing,
- Waternish i Duirinish, spokojniejsze półwyspy na zachodzie i północnym zachodzie.
Największą miejscowością i stolicą wyspy jest Portree. Wyspa należy do administracji Highland Council. Jeśli szukasz szerszego kontekstu regionu, zajrzyj do co zobaczyć w Szkocji.
Jeśli zależy ci na zobaczeniu zamku i krajobrazów bez samodzielnego prowadzenia auta, warto rozważyć wycieczkę na Skye z Inverness. (link partnerski)
Jak dojechać na wyspę Skye mostem?
Most Skye Bridge przebiega nad Loch Alsh i łączy wyspę z wysepką Eilean Bàn, skąd dalej prowadzi do lądu przez Carrich Viaduct. Całość tworzy drogę A87. Most otwarto 16 października 1995 roku.
Przed mostem podróżni przepływali wąskim przesmykiem promem między Kyle of Lochalsh na lądzie a Kyleakin na wyspie, a przeprawa ta nie była długa, około 500 metrów. Od 2004 roku przejazd mostem nie wymaga opłaty. Z mostu roztacza się widok na wodę i wioskę Kyleakin.
Osobno warto zaplanować Eilean Donan, zamek położony poza wyspą, bo to osobny cel, a nie przystanek po drodze na Skye.
Dlaczego most na Skye był kiedyś płatny?
Most powstał w ramach prywatnej inicjatywy, a w zamian za sfinansowanie budowy firma otrzymała prawo do pobierania opłat od kierowców. Wcześniej głównym połączeniem były promy. W 1971 roku dwa promy, każdy na 28 samochodów, przewiozły ponad 300 tysięcy pojazdów, a w sezonie wakacyjnym tworzyły się długie kolejki.
Opłaty budziły silny sprzeciw. Mieszkańcy uważali, że most powinien być drogą publiczną i darmową, zwłaszcza że inne mosty na Hebrydach były budowane bez opłat. Protesty przybrały formę masowych akcji i długiej odmowy płacenia. Kilkaset osób zatrzymano, a około 130 ukarano za odmowę zapłaty.
Sprawa stała się tematem politycznym. Po wyborach w 1997 roku wprowadzono dopłaty dla mieszkańców, a 21 grudnia 2004 roku most odkupiono i pobieranie opłat zakończono. Dla odwiedzających to ważna informacja, bo dziś przejazd jest bezpłatny.
Jak dostać się promem z Mallaig?
Drugim sposobem na wjazd na wyspę jest prom z Mallaig na lądzie do Armadale na południu Sleat. Obok mostu to drugie całoroczne połączenie z lądem, więc dobrze sprawdzić je przed wyjazdem, zwłaszcza gdy trasa zaczyna się w Mallaig.
Przeprawa jest dobrym wyborem, gdy jedziesz z północnej części Szkocji albo chcesz zacząć zwiedzanie od południa wyspy. Armadale to też wygodne miejsce wyjścia dla osób, które chcą pojechać dalej do Broadford, gdzie zbiegają się główne drogi.
Aktualny rozkład i ceny promu Mallaig Armadale znajdziesz na oficjalnej stronie przewoźnika, więc warto je sprawdzić przed podróżą. Dla samochodu rezerwacja w sezonie bywa wskazana, bo prom ma ograniczoną pojemność.
Jak wygląda południe wyspy: Sleat, Armadale i Broadford?
Sleat to łagodnie pofałdowana południowa część Skye, gdzie podróżni najczęściej wjeżdżają na wyspę. Od strony mostu dojeżdża się najpierw do Kyleakin, dawnego portu promowego. Dziś Kyleakin jest omijane przez most i główną drogę, więc to spokojne miejsce. Stoi tu zrujnowany zamek Castle Moil.

Armadale leży na południowym czubku Sleat i ma przeprawę promową z Mallaig na lądzie. Na północ od miejscowości stoją ruiny zamku Dunscaith. Armadale Castle to mury dawnej rezydencji z XVIII i XIX wieku, wokół której są ogrody i muzeum.
Broadford leży na wschodzie wyspy i jest miejscem, gdzie zbiegają się wszystkie główne trasy. Znajduje się tu jedyny pas startowy na Skye, więc miejscowość jest dobrym punktem orientacyjnym. Wiele osób wybiera ją jako przystanek przed dalszą jazdą.
Gdzie szukać noclegu na wyspie Skye?
Portree jest główną miejscowością wyspy i ma najwięcej noclegów oraz punkt informacji turystycznej. Stąd wygodnie dojechać na Trotternish, a także na zachód i do Sleat. Wiele osób wybiera właśnie Portree jako bazę na kilka dni.
Poza Portree noclegi są w mniejszych miejscach. W Sligachan przy skrzyżowaniu dróg w górach jest zakwaterowanie, a Glenbrittle to dobra baza dla wspinaczy w Cuillin. Broadford leży na wschodzie, gdzie łączą się główne trasy, więc bywa punktem przesiadkowym.
W sezonie letnim przewodniki zalecają rezerwację z wyprzedzeniem, bo zakwaterowanie jest ograniczone w stosunku do liczby odwiedzających. Warto też wcześniej sprawdzić, czy wybrane miejsce leży przy drodze, którą będziesz jeździć.
Które miejsca zobaczyć na półwyspie Trotternish?
Trotternish to półwysep, który przyciąga najwięcej uwagi wśród atrakcji wyspy Skye. Jego ukształtowanie powstało po wielkim osuwisku około 10 tysięcy lat temu, pod koniec ostatniej epoki lodowcowej.

- Old Man of Storr, skalna iglica widoczna z drogi, Old Man of Storr wymaga krótkiego podejścia,
- Quiraing, płaskowyż ukryty za skalnymi filarami, z drogi widać go tylko częściowo, a dobry widok daje pętla około 6,4 kilometra,
- Kilt Rock, morska skała z dolerytu o wysokości około 70 metrów, nazwana od układu słupów przypominających pofałdowanie kilta,
- Fairy Glen koło Uig, Fairy Glen to dolina z dziwnymi formacjami skalnymi.
Uig jest portem promowym na Outer Hebrides i ma znane Skye Museum of Island Life na północ od wsi. Na wybrzeżu Trotternish wieją silne wiatry, więc zabierz wiatrówkę.
Jakie widoki dają góry Cuillin i okolice?
Black Cuillin składają się głównie z bazaltu i gabra. Są tu 12 Munro, czyli gór powyżej 3000 stóp, a najwyższy szczyt, Sgùrr Alasdair, ma 993 metry. Przejście całego grzbietu Cuillin trwa od 15 do 20 godzin, więc to wyzwanie dla doświadczonych wędrowców.
Na wschód od Cuillin leżą Red Hills, zbudowane z granitu, z łagodniejszymi zboczami i długimi osypiskami. Najwyższy punkt tego pasma to Glamaig.
Łatwiej dostać się nad jezioro Loch Coruisk. Wycieczki łodzią wypływają z Elgol, a na miejscu jest piękna plaża Camasunary. Wiele osób dodaje też Fairy Pools, zanim wróci na północ.
Co zobaczyć na zachodzie wyspy?
Półwysep Duirinish na zachodzie łączy zieloną dolinę z klifami. Z Dunvegan prowadzi wąska droga w stronę Colbost i Glendale, a dalej do wioski Milovaig. Stamtąd pieszo dochodzi się do latarni na Neist Point, najbardziej wysuniętego na zachód punktu wyspy. Trasa wymaga butów do marszu i dobrej pogody.
Macleod's Maidens to morskie skałki przy zachodnim krańcu wyspy. Dojście z Dunvegan jest długie, więc wielu odwiedzających podpływa tu łodzią.
Na południe od Carbost, nad Loch Harport, znajduje się destylarnia whisky Talisker. Aktualne godziny i zasady zwiedzania podaje oficjalna strona destylarni, którą warto przejrzeć przed wyjazdem.
Jakie wsie warto zobaczyć na północy i zachodzie wyspy?
Uig, na zachodzie Trotternish, jest portem promowym na Outer Hebrides. Ma też znany browar i pobliską dolinę Fairy Glen. To dobry punkt na przerwę w drodze na północ.
Waternish w środku wyspy jest mniej odwiedzany, a jego wsie są spokojne. Najbardziej znana jest Stein, gdzie stoi Stein Inn z XVIII wieku, najstarszy pub na Skye. W pobliżu leżą ruiny kościoła Trumpan.
Na Duirinish, na zachodzie wyspy Skye, ważny jest Dunvegan, z zamkiem i wąską drogą prowadzącą dalej do Colbost i Glendale. Edinbane leży między Dunvegan a Portree, więc łatwo je połączyć w jednej trasie.
Link partnerski Wyspa Skye: wycieczka. Sprawdź terminy wycieczki
Link partnerski Wyspa Skye: wycieczki i bilety. Sprawdź wycieczki z przewodnikiem
Link partnerski Inverness: loty. Porównaj ceny lotów
Jak dostać się na wyspy Raasay i Rona?
Raasay leży na północny wschód od Skye, między wyspą a lądem. Połączenie promowe prowadzi z Sconser, wsi na głównej drodze wzdłuż wybrzeża. To dobra propozycja na jednodniową wyprawę poza główną wyspę.
Rona leży jeszcze bardziej na północ i bywa odwiedzana wycieczkami łodzią z Portree. Wyprawa zależy od pogody, więc warto mieć w planie zapasowy dzień.
Przed wyjazdem sprawdź aktualne połączenia u przewoźników, bo kursy i godziny mogą się zmieniać z sezonu na sezon.
Jak wygląda pogoda na wyspie Skye w ciągu roku?
Wyspa ma łagodny klimat oceaniczny, na który wpływa Atlantyk i Prąd Zatokowy. Zimy są łagodne, mrozy zdarzają się rzadziej niż na lądzie, a śnieg rzadko zalega na poziomie morza. Przez cały rok jest mokro i wietrznie. Najczęściej wieją wiatry z południowego zachodu, a porywy osiągały 128 kilometrów na godzinę.
Poniższe dane pochodzą ze stacji Prabost, położonej na wysokości 67 metrów, za lata 1991 do 2020:
| Miesiąc | Średnia temperatura maksymalna (°C) | Średnia temperatura minimalna (°C) | Opady (mm) | Dni z opadami |
|---|---|---|---|---|
| Styczeń | 6,6 | 1,9 | 208,5 | 21,8 |
| Luty | 7,1 | 1,8 | 168,3 | 18,5 |
| Marzec | 8,5 | 2,6 | 141,7 | 21,1 |
| Kwiecień | 11,2 | 4,3 | 94,7 | 14,7 |
| Maj | 14,1 | 6,3 | 90,1 | 13,8 |
| Czerwiec | 15,7 | 8,8 | 82,2 | 14,4 |
| Lipiec | 16,9 | 10,6 | 102,4 | 16,5 |
| Sierpień | 17,1 | 10,5 | 124,9 | 17,6 |
| Wrzesień | 15,1 | 8,7 | 150,5 | 19,0 |
| Październik | 11,9 | 6,4 | 198,6 | 23,3 |
| Listopad | 8,9 | 3,9 | 204,6 | 21,9 |
| Grudzień | 7,0 | 2,0 | 202,7 | 20,7 |
| Rok | 11,7 | 5,7 | 1769,1 | 223,2 |
Kiedy najlepiej pojechać na wyspę Skye?
Według tabeli najmniej opadów przypada na czerwiec, a najwięcej na styczeń. Najcieplejszy jest sierpień, z średnią maksymalną 17,1 stopnia. Najmniej dni z opadami jest w maju.
Dla kogoś, kto chce mieć mniej deszczu, najlepszym oknem jest późna wiosna i początek lata. Jesienią i zimą deszczu jest najwięcej, a wiatr bywa najsilniejszy na wybrzeżach Trotternish i Waternish. Na północy Szkocji w lecie dni są długie, więc czasu na zwiedzanie jest więcej.
Pamiętaj, że w Szkocji pogoda zmienia się szybko nawet na niewielkim obszarze. Warto zabrać kurtkę przeciwdeszczową, nawet gdy prognoza wygląda dobrze.
Jaka przyroda żyje na wyspie Skye?
Na Skye żyją orzeł przedni, jeleń szlachetny i łosoś atlantycki. Te gatunki są typowe dla wyspy i najczęściej widuje się je w górach oraz nad wodą. Do tego dochodzi bogata fauna morska.
Krajobraz porasta głównie wrzosowisko. Wrzosy dominują na większości wyspy i tworzą charakterystyczne, brunatne tło dla gór i klifów. W wodzie wokół wyspy żyją bezkręgowce o znaczeniu w skali kraju.
Na wschodnich wybrzeżach Sleat, osłoniętych od wiatru, rosną żywopłoty i uprawy. Tam roślinność jest bujniejsza niż na wrzosowiskach w głębi wyspy.
Jak Skye pojawia się w literaturze, filmie i piosenkach?
Skye była miejscem akcji kilku powieści i filmów. Wyspa jest też opiewana w poezji i pieśniach, a jej krajobraz często trafia na kalendarze i foldery turystyczne.
Najbardziej znana piosenka to „The Skye Boat Song”, wydana po raz pierwszy w 1848 roku. Melodia pochodzi z tradycji ludowej, ale słowa napisano już w nowoczesnym angielskim. Pieśń opowiada o ucieczce Karola Edwarda Stuarta na Skye, choć w rzeczywistości książę przepłynął na wyspę z Hebrydów zewnętrznych.
Ta historia jest dobrym tłem przed zwiedzaniem. Wiele osób przyjeżdża na Skye, żeby zobaczyć miejsca, które pojawiły się w tekstach i obrazach.
Co zrobić na Skye poza zwiedzaniem?
Na południu Sleat działa Sabhal Mòr Ostaig, college prowadzący naukę w języku gaelickim. Można tu wziąć udział w krótkich kursach albo studiować w pełnym cyklu, a uczelnia jest dobrym miejscem, by poznać kulturę wyspy. Około jednej trzeciej mieszkańców mówiło po gaelicku w 2001 roku.
Miłośnicy gór znajdą tu długie trasy. Cuillin to najsłynniejsze pasmo wyspy, a wzdłuż wybrzeża prowadzą trekkingowe szlaki. Wielu wędrowców planuje wejścia na Munro, czyli góry powyżej 3000 stóp w Szkocji.
Na Trotternish odkryto ślady dinozaurów ze środkowej jury, sprzed około 174 do 166 milionów lat. Ślady można zobaczyć na Brother's Point, w zatoce An Corran i w Duntulm. Część skamieniałości trafiła do muzeum w Staffin, w Ellishadder.
Jak wyglądała historia wyspy Skye?
Wyspa była zamieszkana od późnego górnego paleolitu. W jej historii pojawiali się Piktowie, Gaelowie, Wikingowie oraz klany MacLeod i MacDonald. W 1266 roku traktat z Perth przekazał kontrolę nad wyspą Szkocji.
W XVIII wieku powstania jakobickie doprowadziły do rozpadu systemu klanowego. Później przyszły wysiedlenia, gdy całe wspólnoty zastępowano farmami owiec. Wielu mieszkańców emigrowało lub przeprowadziło się do miast.
Ważnym momentem była ucieczka Karola Edwarda Stuarta w 1746 roku. Książę wylądował w pobliżu Kingsburgh, koło Portree, 29 czerwca 1746 roku, przebrany za służącą Flory Macdonald.
Od czego zacząć planowanie wyjazdu na Skye?
Zacznij od daty i noclegu, bo w sezonie zakwaterowanie szybko się zapełnia. Wybierz bazę: Portree w centrum, Sleat na południe albo Glenbrittle dla wspinaczy. Potem ułóż trasę wokół głównych miejsc.
- Sprawdź dojazd: most albo prom z Mallaig, a także godziny promu przed wyjazdem,
- Zaplanuj Trotternish na jeden dzień z Old Man of Storr i Quiraing,
- Osobno zarezerwuj czas na zachód: Neist Point, Dunvegan i Talisker,
- Dla gór wybierz wycieczkę do Elgol albo długi szlak w Cuillin, zależnie od kondycji,
- Zabierz ubrania przeciwdeszczowe i wiatrówkę, bo pogoda bywa zmienna.
